Điểm nhấn văn hóa trên phố Yên Phụ

Đường Yên Phụ thoáng đãng, rộng rãi bên con đường gốm sứ ven sông Hồng kỷ niệm nghìn năm Thăng Long – Hà Nội của tác giả nhà báo Nguyễn Thị Thu Thủy – công dân ưu tú của Thủ đô Hà Nội ta càng cảm phục trước ý tưởng táo bạo, mạnh mẽ đã biến con đê um tùm cỏ dại trở thành “bảo tàng nghệ thuật ngoài trời” bất chấp thời gian và không gian. Sức mạnh của niềm đam mê khát khao cháy bóng và giàu nghị lực của chị đã lôi cuốn không chỉ những nghệ nhân khắp vùng miền Tổ quốc và rất nhiều những nghệ nhân nước ngoài cũng hăng hái tham gia nhiệt tình chung tay góp sức cho công trình vĩ đại.

Pho Yen Phu

Công trình này đã nhận được giải thưởng “Bùi Xuân Phái – vì tình yêu Hà Nội” năm 2008 và được tổ chức Guiness thế giới đã công nhận đây là bức tranh gốm dài nhất thế giới (dài xấp xỉ 3,85 km) – đạt kỷ lục Guinness. Con đường gốm sứ ven sông Hồng là một biểu tượng thể hiện niềm ước mơ của người dân nơi đây.

Con duong gom su Yen Phu

Con đường đẹp như vậy nhưng rất ít người dân biết đây là nỗi lo toan của người Hà Nội mỗi khi vào mùa lũ thời chống Pháp, chống Mỹ.  Trước kia nhà máy điện Yên Phụ là nơi cấp nguồn ánh sáng của thành phố cùng nhà máy nước Yên Phụ chăm lo cuộc sống hàng ngày cho người dân thủ đô.

Đường Yên Phụ dài 1472m từ ô Yên Phụ chạy qua các phố Cửa Bắc, Hàng Bún, Hàng Than, Hòa Nhai, Hàng Đậu. Phố Yên Phụ dài 650m nối đường Yên phụ ở ô Yên Phụ kéo dài đến nga ba đường Âu Cơ, Nghi Tàm. Thời Pháp thuộc con đường này mang tên Digue Yên Phụ( Đê Yên Phụ). Trên bản đồ Hà Nội hiện nay thường đồng nhất phố và đường Yên Phụ là một.

Yên Phụ xưa kia nguyên là một phường trong 36 phường của kinh thành Thăng Long đời Lê có tên phường Yên Hoa. Hồi đó Yên Hoa là một đường rộng lớn bao trùm phía Bắc Hồ Tây, phía Đông Bắc hồ Trúc Bạch cùng đất ven đê và bãi cát ngoài đê. Đến đời Nguyễn Thiệu Trị (1841) do phạm húy chữ Hoa của Thái Hậu Hồ Thị Hoa nên phường Yên Hoa đổi là phường Yên Phụ. Chữ Phụ nghĩa là gò đất, vùng đất nổi còn có nghĩa thịnh vượng, đông đúc, giàu có. Yên Phụ địa danh biểu đạt niềm mơ ước của người dân khao khát có một cuộc sống yên bình, đông đúc, giàu có, thịnh vượng.

Thap nuoc Yen Phu

Nơi đây cũng có rất nhiều di tích lịch sử nổi tiếng như chùa Trấn Vũ, Đình Yên Phụ, Đền Nghĩa Dũng, Cung An Thọ, Đền Thiên An, Miếu Hai Cô, Miếu Cây Đa, miếu Cây Bàng.

Chùa Trấn Quốc được coi là ngôi chùa cổ nhất của Hà Nội có từ thời vua Lý Nam Đế (544-548) mang tên chùa Khai Quốc (mở nước). Đến đời vua Lê Thái Tông chùa đổi tên là chùa An Quốc (đất nước bình yên). Năm 1616 do chùa nằm bên sông Hồng bãi bị lở dân phường Yên Hoa dời chùa vào đảo Kim Ngưu (cá vàng) là địa điểm hiện nay của chùa. Chùa tọa lạc trên khu đất rộng 3 sào Bắc Bộ lớn gấp 100 lần ngày trước. Trong chùa bên cạnh những cây cổ thụ cành lá xum xuê có một vườn tháp với rất nhiều tháp lớn tháp nhỏ. Bao quanh chùa là mặt nước Hô Tây. Ở đây chẳng khác gì cảnh lâm tuyền thanh bình, tĩnh mịch giữa thành phố ồn ào, tất bật.

Đình Yên Phụ là một ngôi đình độc đáo hiếm thấy ở Hà Nội. Đình xây theo kiểu chữ Đinh với 5 gian đại bái chạy dọc, 3 gian hậu cung nằm ngang. Đình thờ ba vị thành hoàng Uy Linh Lang và hai em Vương Đôi, Vương Ba con vua Trần Thánh Tông (1258-1278) có công đánh thắng giặc Nguyên Mông. Khi ngài hóa còn âm phù cho dân làng đắp đê Yên Phụ vững chắc không còn bị sụt lở như trước. Để tỏ lòng biết ơn dân làng kiêng kỵ không dùng từ Lang, Khoai lang phải gọi là khoai dây.

Xưa Làng Yên Phụ có 2 xóm, xóm sát Hồ Tây gọi là “ xóm Diu” ( tôm Diu), Xóm nằm giữa con đê mới và con đê cũ gọi là “xóm giữa” hay còn có tên là “xóm Đê”. Nơi đây có bài thơ “xóm Đê” của Phan Thị Thanh Nhàn miêu ta cuộc sống của xóm:

Xóm Đê ngày trước gọi nhau
Bà Còng bới rác
Mẹ con nhà lông gà, đồng nát
Gã tư say
Ông lão đánh giầy
Ông già mù tẩm quất
Dẫu không giống nhau nghề nghiệp
Nhưng cùng chung cuộc sống khổ nghèo.

Cuộc sống của dân nghèo càng nghèo hơn khi hứng chịu đủ thiên tai, địch họa thời chống Mỹ. Cứ mùa nước lên( khoảng tháng 6, tháng 7) nước lũ tràn ngập bãi, ngập chân đê. Dân lại sơ tán đến nơi an toàn hơn. Nhà máy điện, nhà máy nước Yên Phụ thì thường xuyên là tiêu điểm bắn phá của Mỹ. Ngay 21/12/1972 máy bay Mỹ ném bom rải thảm giết hại 435 đồng bào ta ở An Dương.

Khó khăn là thế ấy vậy mà sau khi hòa bình lập lại cuộc sống của người dân nơi đây lại thay đổi nhanh chóng. Đường làng được lát nhựa phẳng lì sạch sẽ, cửa hàng kinh doanh mọc lên san sát, nhà cao tầng cũng đua nhau mọc lên. Nhà máy điện Hòa Bình ra đời đã khống chế mực nước sông Hồng. Dân cũng không còn nơm nớp trước mùa lũ nữa. Nhà máy điện Yên Phụ cũng được thay thế bằng hai tòa tháp 33 tầng trả lại không gian xanh, không khí trong lành cho người dân.

Để kỷ niệm nghìn năm Thăng Long – Hà Nội Ủy ban Nhân dân Thành phố Hà Nội và vùng Ilede, France xây dựng trong khuôn viên dự án Hanoi Eco France thuộc chương trình Asia Fro Eco của liên minh Châu Âu đã cải tạo bến Nứa xưa kia lộn xộn, bề bộn, nhộn nhạo thành điểm trung chuyển xe buýt Long Biên trật tự, ngăn nắp, nề nếp, khang trang, sạch sẽ.

Đường Yên Phụ giờ đây là một con đường giao thông huyết mạch của Thủ đô. Từ điểm trung chuyển xe buýt Long Biên khách có thể đi khắp nơi trong Thành phố cùng những tỉnh lân cận một cách thoải mái, thuận tiện và rẻ tiền.

Leave a Reply

DMCA.com Protection Status